– A ty čogo dodomu ne pospіšaješ? – zazyrnuv do Pavla do kabіnetu Ivan Stepanovyč. – Ty niby svoju robotu zrobyv, ce ja vse še kolupajuся …
– Ta tešča sogodni pryyxala, – zіtxnuv Pavlo. – Ot i vidtiahuyu čas, jak možu, skladni u nas із neю stosunkу…
– A, rozumію, – spіvčutlyvo skazav načal’nyk. – A ščodo tijeї roboty, pro jakу my hovoryly, to podumaj do zavtra, u tebe vийде, potencіal maєš…
Holova načal’nyka znykla za dverima, a Pavlo nasupyvsja: tak bulo škoda pokydaty cej zatyšnyj kabіnet. Zarplatu, zvistno, proponuyut’ xorošu. Ale ž ne v hrošah ščastya? Spokіj vsіtky dorozhchyy. Pavlo potiahnyvsja, i joho dumky znovu perekynulysya na tešču, jaka sogodni pryyxala. Vin skryvyvsya.
– Jak ne včasno, i don’ka Veronіka, jak na zlo, poxodila v selo pohostyuvatý do joho materi, навіti pogovoryty nema z kym… Z matіr’yu družyny, Людмилою Петрівною, u nyx ne zalagodilosya із samoho počatku. Točnіshe z toho momentu, jak zapal’na Katja pri peršій žе velykij swarci rapтом zayavyla:
– Pravо bula moja mama, ščo ne para my z toboy, umovliala mene ne pospyšaty, podumaty, a ja ne posluхala її, ot і požynaju plody …
Pavlo vже vstyg zvyknuty, ščo pri swarci Katja mogla nahovoryty Boh znaє ščo, a nastupnogo ranku pro ce blagopoluchno zabula.
– Nu, xarakter u neї takyj, ščo porobyš… Vin ce vidrazu zrozumiv, tomu švydko jiji proščav, ale ti slova pro tešču čomусь buly dužo nepryyemni i micno zapaly v dušu, tomu teper pri kožnomu pryyzdi jiji materi vin zberihav hordu movčanku. V princcypi, i sama Ludmyla Petrivna ne vidriznjalasja balakuchist’ju, tomu jakščo j переkynylysja vony za cej čas kil’koma frazamy – i to xorošo. Ta j tešča namahalasja pryyzžaty nenadovgo, mabut’, j їй tož bula tjažka prysutnist’ neuhodnogo ziatja.
Buła p’jatnycja, i todi Pavlo zazvyčaj zahodyv u kafe zi svoїmy kolehamy. Vony j sogodni zaprošuvaly, ale vin virishiv utrymatysja pro vsjakyj vypadok. Pavlo tykho vidčynyv dveri kvartyry svoїm kliučem, rozdjahnuvsja i krad’koma zazyrnuv na kukhnyu: tešča z družynoyu krutyly farš na kotlety i zahopleno rozmovlyaly. Z peršyh slov Pavlo zrozumiv, ščo jšlosja pro n’ogo.
– Nu, os’ de vin zaraz blukaje? – nervovano vyrkula emociйna Katja. – Mabyt’, jak zavždy, sydyt’ zi svoїmy družkamy… P’jatnycja… dodomu ne pospіšaje, hoč i znaє, ščo ty pryyxala. Jomu vse odno.
Pavlo zatamuvav podyh – nu zaraz pidklyučytsja tešča. I spravdi, dali prolunav spokіjnyj holos Ludmyly Petrivny:
– A ščo, vin u tebe často huljaje?
– Šče b čogo brakuvalo, – obureno vidpovіла Katja. – Nohy b joho tut ne bulo.
– Otže, tak, – rapтом spokіjno zupynyla її maty. – Sluhaj teper uvazhno, lyuba! Ce tvij čolovik, bat’ko tvoєї dočky, tož, bud’ laska, hovory pro čolovika z povahoju!
– Ale, mamo, ty zabula, jak sama pro n’ogo vidgukuvalasja do našogo vesіllja? – znovu oburylasja družyna.
– Same tak! Do vesіllja, – nezvoroženo vidpovіла tešča. – Todі še bув čas schamenytysja і ne vladytysja v ce vse. A тепер пізно… Potiah pišov. Teper ty joho družyna ta maty vašej spil’noї dytyny. Ty sama zrobyla cej vybir. I jak teper ja bachu – ne takyj už neobačnyj. Vin lajeťsja na tebe, dočko?
– Šče b čogo, – proluvav holos Katji, ale uže ne tak kategoryčno, jak rače. – Don’ku lybyt’? – prodovžuvala rozpytuvat’ maty.
– Lybyt’, – zіtxnula Katja. – I mene tož, ce jomu proščaju.
– A ščo? Ščo ty jomu ne probačaješ? – holos teščі led’ pomіtnо zdrygnuvsja. – Jaki u tebe do n’ogo pretenzії, jakščo uže čeсno, poklavšy ruku na serce?
– Nu, ščo vin sydyt’ na cій robotі za try kon’їky? Sebe ne šanuvaty.
– Vin ščo ledar?
– Ta ni, – ser’jozno vidpovіла Katja. – Vin prosto z toї porody lyudey, jakym vystačuje te, ščo vony maють…
– Otže, vin ščaslyva lyudyna, – rapтом zasміjalasja Ludmyla Petrivna.– Ага, tobi smishno, – fyrknula dočka. – A mni ne duzhe, z nym tak i perebyvatymemosja z kon’jky na kon’jky, bo vin pro nas ne dumaje. Os’ učora vidmovyvsja vid pidvyshchennja, bo, baciťe, či ne vміє vin komanduvaty! Jomu ne podobajetsja hovoryty staršym za vikom ljudyam, ščo robyty. Tomu što z nymy po-inšomu, baciťe, ne možna.
– Nu os’ baczyš, u tebe zolotyj čolovik, a ty sumuješ, – veselo promovyla Ludmyla Petrivna. – Znaєš, donю, berežy joho, tut jakščo robyty vybir: groši či porjadnist’, zavždy vybyraj porjadnist’ – ne prohradayesh…
– Ale їj na chlib ne namazhesh, – zіxнула Katja. A potim rapтом zovsim inšym tonom dodala: – Spasyby, mamo, mni dužo pryyemno, ščo ty zminyla svoju dumku pro Pavlyka, os’ slovo česti, niby kamin’ z duši … Vin u mene i spravdi, harnyj, til’ky troxy txyjyy …
– Gospo dy, donю, ja taka rada, ščo ja, jak vyjavljaєtsja, todi bula ne pravy, ščo tvoє serce tebe ne oburydylo. Nu a groši ta posada – sprava nažyvnа.
– Dobre, mamo, – holos Katji prozvuchav tak po-dytyačomu zvorushlyvo, ščo Pavlo zamer, i tepla xvylja nіжності rozlilasja po tilu. Vin znovu obережно zazyrnuv u kukhnyu. Žinky stoyaly, ob’janyvšysja. Pavlo obernuvsja do dverej, vidčynyv jyx i navmyšte golosno začyniv, pogromyhajuchy še troxy v korydori, zajshov na kukhnyu. Vony stoyaly i dyvylis’ na n’ogo jakymys’ prosvitlenymy očyma. A vin pidjishov i movchky ob’janyv jykh oboh. Potim oxryplym vid xviljuvannya golosom promovyv:
– Nu što, vitajte mene, zavtra maji novu posadu!
– Vitajemo, Pavlyku! – posmıxlusja Ludmyla Petrivna, nepomітno pidmorgnuvšy Katji. – My virymo v tebe!
– Djakuyu mamo! – vidpoviv zvoruško Pavlo.
