Zdavalosya, ya bula shchaslyvoyu u shlyubi. Ale dovho razom my ne prozhyly, cholovik mene pokynuv. Zabralv usi nashi nakopychennya na vlasne zhitlo ta prosto vtik vid nas. Ya zalishylasya odna na orendovaniy kvartyri z shesty-misyachnoyu don’koyu na rukakh. Ya ne znayu yak, ale moya svekrukha, diznavshys’ pro tse persha, pryikhala do mene na kvartyru. Ya dumala, vona zaraz svarytysya zi mnoyu bude, a vona, lyshe perestupyvshy porih, skomanduvavala meni: – Zbyray svoyi rechi, pereyidesh iz onukoyu zhyty do mene. Ya sprobuvala vidmovytys’ – meni bylo duzhe nezruchno. My zi svekrukhoyu myrno ne zhyly vzhe kil’ka rokiv. Zhodna z nas zhodnogo razu ne chula vid inshoyi zhodnogo dobroho slova. Buly lyshe postiyni zakydy ta obrazi. A tut, diznavshys’ pro moye tyazhke stanovyshche, maty cholovika vy’yavylasya yedynoyu, khto prostyag meni ruku dopomohy. Navit’ moya vlasna maty skazala, shcho v yiyi budynku dlya mene z dochkoyu nemae zaraz mistya zovsim, samy y bez togo tisyatsya.
Proty bula moya starsha sestra, vona zi svoїmy dytymy postійno zhyve u mami, i mama vse zhyttya tantsyuye pid yiyi dudku, mama zavzhdy pidtrymuyemo dumku sestry. – Dyakuyu Vam duzhe, Lyudmylo Anatolіїvno. Ya budu vam duzhe vdyachna, – ledve ya vydavyla z sebe. Tse buv pershyy raz u moyemu zhytti, koly ya skazala “dyakuyu” svekrusi vid shchyrого sercya. Na toyi chas vona vy’yavylasya yedynoyu lyudynoyu, na yaku ya mogla rozrakhovuvaty. – Ta lysh ty vse tse! Vy zh meni ne chuzhi, – skazala vona, i zabralya svoyu onuchku z moyikh ruk. – Khodymo, krasune. Mama nekhay zbyraye vashi rechi, a my ne zavažatymemo yiy. Poyidesh zhyty do svoyeyi babusi, sonechko? Zvisno, poyidesh. Babusya rozpovidatyme tobi kazky na nich, khodytyme z toboyu hulaty, zaplitayemy tobi tvoi pukhnašti kiski.
Slukhayuchy nizhni slova svekrukhy, ya ne viryla svoїm vukhаm. Vona zavzhdy hovoryla, shcho dytyna ne yiyi syna, i shcho vona navit’ blyzko ne pidiyde do moyoho “vyridka”. Ya shvyden’ko zibrala vsi svoї rechi, yaki buly v kvartyri, i toho vechora my pereyikhali do svekrukhy. Lyudmyla Anatolіїvna zvil’nila dlya nas naybil’shu svoyu kimnatu, a sama perebralaся do malen’koyi. Ya zdyvovano morkhala ochyma, naymenshe dobro, ya chekala same vid tsiyeyi lyudyny, a svekrukha meni zayavyla: – Chomu tak dyvyshsya? Dytyni mistse potribne, skoro vzhe povzaty pochne po vsiy kvartyri. A mіnі odnoho bahato mistse ne trebа. Roztashovuytes’, vecherya za hodynu bude. Zараз ya shchos’ smachnеньkogo prygotuyu. Na vecheryu vona zaproponuvala meni ovochі na paru ta varene myaso zi slovamy: – Ty zh donechku hoduyesh’. Zvychaino, yakscho khochesh, ya mozhu shchos’ pidsmazyty.
Ale diyetychne dlya dytyny krashche. Vyrishuy sama. U kholodylnyku stoyala tsila polychka banochek iz riznym dyachym kharchuvannyam. – Pora vzhe napevno pidhodovuvaty nashu krasunyu, yak hadayesh? Yakscho tebe tsey asortyment ne vlashtovuye, to kupymo shchos’ inshe. Ty kazhy meni, ne soromysya, – posmikhnylasya meni svekrukha. Tut ya ne vytrymala ta rozplakalasya. Yiyi dobre stavlennya bulo nastil’ky nespodivanym, shcho ya bula zvorushena do hlybyny dushi. Pro mene i moyu dochku nikhto nikoly tak ne dbav, yak tsya zhinka, yaku ya zavzhdy vvazhала holovnym vorohom u moyemu zhytti. Navit’ bat’kovi vona vy’yavylasya nepotribnoyu. Moyі rіdni lyudі tezh vid nas vidmovylisya, shche y zalyshylysya nezadovolenimi, shcho ya prosylasya do nykh pozhyty. Vona mene obіynяла: – Nu zasnukoy’sya, lyuba, ne vartо. Cholovіky – voni vsi taki, nenadіynі. Ya Mykoli, cholovіka tvoho nedoluhogo, tezh odna pidnimalа.
Tato yogo zalyshyv mene z dytynoyu odnu, i vtik z inshoyi, koly moyemu Mykoli dev’yat’ misyatsiv bulo vs’ogo todi. Nizashcho ne dozvolyu, shchob moya vnuchka tak samo rosla. Vse, poplakala ta vystachyt’. Zberyisya! Ty za raz potrіbna svoєy dоnечkі, same zaraz, yak nikoly. Ya ne mogla zasnokoyitisya, i shche khvylyn 10 plakala, poyasnyuyuchy svekrusi, shcho ne chekala vid neї takoyi dobroty, i podyakovala їй shchyro znovu: – Dyakuyu Vam duzhe, shchyro-shchyro, Lyudmylo Anatolіїvno. Yakby ne vy, ya ne znayu, kudy b my z don’koyu pishly, adzhe ya bez roboty, navit’ na skybku khliba ne mayu. – Zasnokoy’sya, proshu tebe, vse bude harazd. Ya sama vynna: syna takogo bezvidpovidal’nogo vyrostyla. Os’ i vypavlyatymu yogo pomylky, v miru svoїkh syl, chym zmozhу vam dopomahaty, i robytymu dlya vas vse mozlyve. Vse, davay, spaty ydi. Ranok vechora mudrishy, yak lyudy kahuts.
Koly donechtsi vypovnyvsya odyn rik, my vidznachaly svyato vtryokh: ya, dochka ta Lyudmyla Anatolіїvna – nasha kokhana babusya ta anhel. My, poklavshy donechku vden’ spaty, pyly na kukhni chay iz tortykom, koly prolunav dzvinkok u dveri. Lyudmyla Anatolіїvna pishla vidhinyaty. – Mamo, znayomysya: tse – Natalya. Natalyu, a tse – moya doroha mama, Lyudmylo Anatolіїvno. Mamo, my v tebe khochymo poprosyty, shchob ty nas pustyla pozhyty do sebe na pіvroku. Zараз iz robotoyu u mene ne duzhe dobre sklаdaєtsya, dalі orenduvaty zhitlo ne mozhemo, treba trokhу nazbyraty. Pochuvshy holos moyoho cholovika, ya azh zatrem tyla. Ya pochnala khvylyuvatysya, shcho zaraz svekrukha yikh pustyt’, a nas iz don’koyu prosyt’ pokynuty kvartyru. Na ochі odrazu zh navernu lysya slyozy, yak til’ky podumala pro take. – Idіt’ řet’ zvidsy, obydva zalyshte moyu kvartyru!
I divku svoїu bыdko zaberi. Druzynу z nemovlyam obіbrav і kynyv bez kon’ky na chuzhій kvartyri, a ty ne dumav, na shcho vony zhytymut’, shcho robytimut’? Os’ tobi rozplata. Davajte, ydit’, bezsovіsni. A ty, Natalyu, dyvys’ dobre: boron’ Bozhe, i tebe zalishyť bez hrosha v kysheńi, chy mozhe і z dytynoyu maloyu. Ya zrozumіla, shcho duzhe pomylialasya u svoyiy svekrukhi, i zaraz meni soromno za tu bezrulzdu voroz’nechu. Moya svekrukha stala meni navіt’ ne druhoyu mamoю, a pershoyu. My z Lyudmyloю Anatolіїvnoю drużno і v zlahodі prozhyly pid odnym dakhom mayzhe 7 rokiv, poky ya vdruté ne vyishla zamhіzh. U mene duzhe khoroshyy cholovik і lyubyt’ moyu dochku, yak ridnu. Na moyemu vesíllí, moya svekrukha zaynyala pochetsne mistse mamy naryechenoї. Donechka moya vzhe khodyt’ do shkoly, a molodshyy synochok skoro z’yavitsya na svit. Lyudmyla Anatolіїvna z velykym neterpinnyam chekaye na narodzhennya onuka. Kahyt’, shcho vona yogo duzhe lyubyt’. Ya bazhaju svoєy svekrukhi zdorov’ya ta shchastya. Otak zovsim chuzha lyudyna stala meni mamoyu.
